De verschuiving naar goederenvervoer per spoor door de Alpen heeft de afgelopen tijd aanzienlijke tegenslagen ondervonden. Volgens BLS Cargo zijn de belangrijkste oorzaken de verouderde Duitse infrastructuur en de talrijke spoorafsluitingen en bouwplaatsen langs de noord-zuidverbinding. Dit heeft ook gevolgen voor het personeelsbeleid.
Foto: SBB
Volgens het in 2001 in Bern opgerichte bedrijf met zo'n 400 werknemers en 150 locomotieven heeft Zwitserland de afgelopen 25 jaar veel gedaan om de overstap naar spoorvervoer te bevorderen. Het Zwitserse beleid voor deze modal shift bevindt zich echter nu op een keerpunt. Het is hoog tijd voor een nieuwe politieke impuls.
Verhuisbeleid onder druk
De Zwitserse vakbond voor transportmedewerkers (SEV) waarschuwt ook voor verdere vertragingen in de verschuiving van goederenvervoer van de weg naar het spoor, gezien de financiële resultaten van BLS en BLS Cargo. Door bezuinigingsmaatregelen in het regionale personenvervoer en de terugval bij BLS Cargo – mede veroorzaakt door de voortijdige stopzetting van de doorgaande wegdienst tussen Fribourg en Novara (RAlpin) – lijdt de BLS-groep momenteel een verlies van 10,3 miljoen Zwitserse frank. Na twee jaar met groepswinsten van meer dan 20 miljoen frank per bedrijf is dit, zoals ze zeggen, "onaangenaam", maar "beheersbaar"Was het maar zo.
Spoorwegwerkzaamheden in Duitsland. Foto: DB
De situatie is ernstig: 15-20% van de BLS-goederentreinen is momenteel geannuleerd, waardoor klanten geen betrouwbare dienstverlening meer kunnen genieten. De instabiele dienstverlening wordt verergerd door de stijgende kosten voor goederenspoorwegen, omdat locomotieven en machinisten niet langer efficiënt kunnen worden ingezet. Ondanks de gebrekkige infrastructuur blijven de toegangstarieven voor het spoor in alle landen onophoudelijk stijgen, worden annuleringskosten in rekening gebracht en neemt de vraag naar het dure elektronische treinbeheersysteem (ERTMS) toe.
Eisen aan de DB-collega
de controle, de bouwplaatsbeheer en het onderhoudsbeheer van de Duitse netbeheerder DB InfraGO een cruciale rol: alleen wanneer spooronderbrekingen aanzienlijk worden verminderd, omleidingen worden geboden, renovaties worden verplaatst naar rustigere perioden en de toegangstarieven voor het spoor gelijk blijven, kunnen goederenspoorwegen zoals BLS Cargo hun activiteiten stabiliseren en weer bijdragen aan de modal shift.
DB CEO E. Palla. Foto: DB
Omdat het erop lijkt dat de komende twee tot drie jaar ook gekenmerkt zullen worden door extreem intensieve bouwactiviteiten, staat BLS Cargo, samen met de sector, in nauw contact met de directie van DB InfraGO. De vrachtsector, met name het gecombineerde transport, heeft onlangs een open brief gericht aan de nieuwe CEO van Deutsche Bahn, Evelyn Palla, en de Duitse minister van Transport, Patrick Schnieder . Dirk Stahl, voorzitter van de ERFA (Experience Exchange), ondertekende de brief mede. De boodschap: deze situatie kan niet langer voortduren.
Gezocht: Verhuisbeleid 2.0
De verschuiving van goederenvervoer van de weg naar het spoor mag niet verder afnemen. Als steeds meer transport terug naar de weg wordt verplaatst, dreigt niet alleen het transportsysteem in bepaalde gebieden in te storten, waardoor de leveringszekerheid en de stabiliteit van logistieke ketens in gevaar komen, maar kunnen ook belangrijke duurzaamheidsdoelen worden gemist.
Er is onmiskenbaar sprake van een modal shift-crisis in het goederenvervoer – in Zwitserland en in heel Europa. Beleidsmakers worden opgeroepen om snel effectieve oplossingen te vinden. Alleen door de noordelijke aanvoerlijnen zodanig te moderniseren dat betrouwbare en stabiele dienstverlening gegarandeerd is en het structurele kostennadeel van goederenvervoer per spoor aanzienlijk wordt verminderd, kan de modal shift terug naar het spoor worden gestopt.
Foto: BLS
Voor de geplande sluitingen van de Rijnvallei-spoorlijn tijdens de spitsuren in de komende jaren worden overeengekomen met de infrastructuurbeheerders en de ministeries van transport minimumcapaciteitsgaranties, compensatiefondsen en de opschorting van annuleringskosten en toegangskosten voor het spoor in geval . De CO2-compensatie, waarvan het goederenvervoer per spoor momenteel profiteert, moet verder worden uitgebreid. Volgens de laatste prognoses zal Zwitserland zijn klimaatdoelstellingen voor 2030 aanzienlijk missen . De transportsector is hier met name verantwoordelijk voor.
"Bezuip niet op personeel"
Volgens de vakbond SEV kan het versterken van het goederenvervoer per spoor alleen lukken met zeer gemotiveerd personeel. Goede arbeidsomstandigheden, voldoende kwalificaties en hoge veiligheidsnormen zijn essentiële voorwaarden voor een betrouwbare spoorwegoperatie. "Pogingen op korte termijn concurrentievoordelen te behalen ten opzichte van het wegtransport door deregulering, verhoogde werkdruk of verlaagde eisen zijn misplaatst"aldus Barbara Keller, vicevoorzitter van de SEV. "Wie serieus werk wil maken van de verschuiving van goederenvervoer per spoor, moet investeren in de spoorwegen – en niet bezuinigen op personeel."
B. Keller. Foto: privé/met dank aan B. Keller
Samen met de Europese Transportvakbond (ETF) streeft de SEV ernaar het goederenvervoer per spoor op Europees niveau verder te versterken. De ETF heeft hiervoor de campagne #SaveRailFreight gelanceerd. Deze campagne bundelt de eisen van Europese spoorwegvakbonden voor meer publieke investeringen en het behoud van een efficiënt goederenvervoersysteem per spoor. Het doel is om verdere verschuivingen naar het wegtransport te voorkomen.
Er worden alternatieve routes ontwikkeld
Ten minste: uiterlijk in 2028 zullen de Duitse lijn Stuttgart-Singen en de Zwitserse verlenging Schaffhausen-Oerlikon-Othmarsingen worden gemoderniseerd om de Duitse Rijnvallei-lijn te ontlasten en als alternatieve route te dienen. Na een intentieverklaring dit jaar is met Frankrijk begonnen aan de ontwikkeling van de linkeroever van de Rijn tot een moderne en efficiënte aanvoerlijn voor goederenvervoer. Aan de Zwitserse kant zullen twee tunnels bij Basel hiervoor worden gemoderniseerd; de belangrijkste bouwwerkzaamheden zullen naar verwachting in 2026 van start gaan.
