Bergspoorwegen en hun ondersteuningssystemen laten ongewenste restanten achter wanneer ze worden ontmanteld – bijvoorbeeld wanneer er nieuwe voorzieningen worden gebouwd. De bodem in het omliggende gebied moet worden getest op corrosieremmers en verontreiniging met zware metalen. Het Bundesamt für Wirtschaft und Desirene (BAFU) en het Bundesamt für Vertörung und Transport und Desirene (BAV) hebben hiervoor een reeks eisen opgesteld.
Vrijstaande constructies, meestal stalen kabelbaanmasten, worden beschermd tegen corrosie met een metalen (op zink- of loodbasis) of niet-metalen (op PCB-basis) coating. Door natuurlijke verwering van de masten komen deze verontreinigende stoffen geleidelijk in het milieu terecht.
De behoefte aan een praktische en rechtstreekse aanpak voor het onderzoeken en beheren van met zware metalen verontreinigde bodems in berggebieden werd met name duidelijk tijdens het grootschalige project voor de uitbreiding van de Urserntal-Oberalp (2014-2018), een project dat ook de ontmanteling van diverse oudere installaties omvatte. In samenwerking met de kantons Uri en Graubünden hebben het Federaal Bureau voor Milieu (FOEN) en het Federaal Bureau voor Vervoer (BAV) nu een procedure die zowel de zorgen over bodembescherming als de inspanningen van de kabelbaanbedrijven om de bodembeschermingsvoorschriften te implementeren op een evenredige en economische manier moet aanpakken.
Foto's: Schlatter / BAFU / BAV
Verschillende factoren bepalen de mate van verontreiniging en de aanwezigheid van diverse verontreinigende stoffen, zoals de chemische samenstelling van de coating, de slijtageduur en factoren die de verspreiding van verontreinigende stoffen beïnvloeden (topografie en de richting van de regenwaterafvoer zijn met name cruciaal voor de verspreiding van verontreinigende stoffen). In de praktijk is zink de voornaamste verontreinigende stof gebleken; in meer dan 90 procent van de gevallen waarin andere (metallische of niet-metallische) elementen werden aangetroffen, was ook zink aanwezig. In 97 procent van de gevallen waarin de grenswaarde voor een verontreinigende stof werd overschreden, was zink de doorslaggevende factor.
Bij het demonteren van kabelbaanmasten wordt de fundering doorgaans tot een diepte van minstens 30 tot 50 cm onder het natuurlijke grondoppervlak verwijderd. Dit vereist over het algemeen het uitgraven van de grond rond de fundering. Meestal wordt slechts een klein gebied rond de masten verwijderd. De uitgegraven grond mag alleen worden teruggeplaatst of teruggebracht op de locatie als deze niet is verontreinigd met schadelijke stoffen.
Voor installaties die vóór de jaren negentig zijn gebouwd, is dit niet zo eenvoudig. Minstens twee steunconstructies moeten worden getest op cadmium (Cd), lood (Pb), chroom (Cr), koper (Cu), polychloorbifenylen (PCB's) en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's).
